MonitAnt
Het ontwikkelen van een monitoringstrategie op Europees niveau voor koepelbouwende Formica-soorten en voor de symbiontgemeenschappen die in hun nesten leven
MonitAnt is een project dat zich richt op het behoud van koepelbouwende Formica-soorten, sleutelsoorten binnen bosecosystemen. De verschillende work packages (WP’s) hebben als doel monitoringstrategieën te ontwikkelen, de genetische diversiteit in kaart te brengen en aanbevelingen voor natuurbehoud in heel Europa op te stellen, met actieve betrokkenheid van zowel stakeholders als het brede publiek.
WP1 Evaluatie van Europese monitoringsprogramma’s / burgerwetenschapsprojecten
Om een uitgebreide evaluatie van rode bosmieren-populaties in Europese bossen en graslanden mogelijk te maken, ontwikkelen we een gestandaardiseerde monitoringsstrategie. Burgerwetenschapsprojecten leveren waardevolle gegevens over nestlocaties, en ons doel is om een uniform protocol op te stellen voor het registreren van nestdichtheid, habitattype en geassocieerde soorten. Daarnaast onderzoeken we geautomatiseerde monitoringsmethoden met behulp van drones en warmtecamera’s, die bijzonder nuttig kunnen zijn voor beleidsmakers en natuurbehoudsorganisaties.
WP2 Ontwikkeling en validatie van een geharmoniseerde en kostenefficiënte monitoringsstrategie
We zullen onderzoeken of het inventariseren van nesten langs bosranden en paden volstaat om het merendeel van de kolonies in verschillende bostypes en op uiteenlopende hoogtes in kaart te brengen. Burgerwetenschappers zullen gegevens aanleveren via platforms zoals iNaturalist, aangevuld met veldonderzoek en thermische beeldvorming. Daarnaast onderzoeken we methoden voor teledetectie, waaronder satellietgegevens en drones uitgerust met LiDAR, om nestdetectie en habitatkartering te verbeteren.
Daarnaast onderzoeken we methoden voor teledetectie, waaronder satellietgegevens en drones uitgerust met LiDAR, om nestdetectie en habitatkartering te verbeteren. Verzamelde bosmieren-werksters zullen verdere analyses binnen andere work packages ondersteunen.
WP3 Rode bosmieren als paraplusoorten
Rode bosmieren-nestkoepels creëren microhabitats die diverse myrmecofiele gemeenschappen ondersteunen, waardoor deze soorten belangrijke paraplusoorten zijn. Dit work package onderzoekt hun ecologische rol en interacties langsheen verschillende milieugradiënten.
Rode bosmieren vormen een voedselbron voor vogels en zoogdieren. We zullen interacties rond nesten monitoren met behulp van cameravallen, verspreidingsmodellen en mestanalyse om hun rol in het behoud van gewervelde dieren te beoordelen.
WP4 Bepaling van drempelwaarden voor voortplanting en overleving
Onderzoek naar de drempelwaarden voor voortplanting en overleving van rode bosmier-soorten. Dit onderzoek onderzoekt de minimale habitatgrootte op basis van burgerwetenschap en satellietgegevens en bekijkt hoe verschillende vormen van bosbeheer, in het bijzonder kaalkap, de kolonies beïnvloeden. Daarnaast worden drempelwaarden langs klimaats- en hoogtegradïënten onderzocht. Het doel is aanbevelingen te formuleren voor bosbeheer die het behoud op lange termijn van rode bosmier-soorten en hun ecosysteemdiensten waarborgen.
WP5 Genetische diversiteit van rode bosmieren
De focus ligt op het begrijpen van de genetische diversiteit van rode bosmier-soorten, in het bijzonder in de context van habitatfragmentatie. Gefragmenteerde habitats kunnen leiden tot kleinere, meer geïsoleerde populaties, waardoor het risico op inteelt, verlies van genetische diversiteit en hybridisatie toeneemt. Het onderzoek heeft als doel de genetische variatie, het voorkomen van diploïde mannetjes en de frequentie van hybridisatie bij rode bosmier-soorten te evalueren langs klimaats- en fragmentatiegradiënten van bossen. Dit zal helpen voorspellen hoe deze soorten zullen reageren op veranderende omgevingen en verschillende scenario’s van bosbeheer.
WP6 Synthese van de resultaten
WP6 richt zich op het synthetiseren van de resultaten van MonitAnt samen met stakeholders, waarbij de efficiëntie en kosteneffectiviteit van de nieuwe monitoringsstrategie worden geëvalueerd. Er zullen gegevens worden geanalyseerd over myrmecofiele diversiteit, fitnessparameters, het voorkomen van pathogenen en genetische diversiteit langs verschillende milieugradiënten. Op basis hiervan worden aanbevelingen geformuleerd voor het behoud van rode bosmier-soorten enhun geassocieerde soorten, in het bijzonder in beheerde bossen.
WP7 Verspreiding van resultaten en aanleveren van een monitoringsstrategie voor beleidsmakers en burgerwetenschapsprojecten
WP7 legt de nadruk op stakeholderbetrokkenheid en disseminatie. Er wordt samengewerkt met burgerwetenschappers, bosbeheerders en natuurbehoudsorganisaties om aanbevelingen voor monitoring en richtlijnen voor bosbeheer uit te werken. Via educatief materiaal wordt het publieke bewustzijn vergroot, en een transnationale aanpak zal bijdragen aan het optimaliseren van natuurbehoudsstrategieën in heel Europa, met input van de IUCN voor geactualiseerde bedreigingsstatuten.